Thai Energy News

คอลัมน์: รายงาน: "ก๊าซหุงต้ม" ยังไม่พ้นการเมือง จับตารัฐบาลใหม่ดึงกลับวังวนเดิม?

ที่มา:หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ (Th)

วันที่:5/2/2551

เป็นไปตามที่"ฐานเศรษฐกิจ"ได้คาดการณ์ไว้ว่าก๊าซหุงต้มหรือแอลพีจี จะปรับขึ้นอีก ก่อนที่นายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน จะอำลาตำแหน่งในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2551 ที่ได้พลาดหัวข่าว"สนพ.ชงข้อมูลปิยสวัสดิ์ ขึ้นซ้ำแอลพีจีกก.ละ1บาท" ลงตีพิมพ์ฉบับ 2,282 ระหว่างวันที่ 27-29 ธันวาคม 2550 หลังจากที่ได้มีการประกาศให้มีการปรับราคาขายส่งก๊าซหุงต้ม ขึ้นไป 1.20 บาทต่อกิโลกรัม เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2550 ที่ผ่านมา เพื่อยกเลิกการชดเชยราคาที่รัฐอุดหนุน และเพื่อนำไปสู่การลอยตัวให้สะท้อนต้นทุนที่เป็นจริง

-ทิ้งทวนปรับราคาแอลพีจี

และล่าสุดนายปิสวัสดิ์ ก็ได้เห็นชอบให้มีการปรับราคาก๊าซหุงต้มขึ้นไปอีก 20 สตางค์ต่อกิโลกรัมหรือ 3 บาทต่อถังก๊าซหุงต้ม 15 กิโลกรัม มีผลตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม 2551 นี้เป็นต้นไป ซึ่งจะส่งผลให้ราคาก๊าซหุงต้มปรับเพิ่มขึ้นไปอยู่ที่ระดับ 18.21 บาทต่อกิโลกรัม จากเดิมอยู่ที่ 18.01 บาทต่อกิโลกรัม

เพื่อให้เป็นไปตามมติคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน(กบง.) มีนายปิยสวัสดิ์ เป็นประธาน ที่เห็นชอบหลักเกณฑ์การกำหนดราคา ณ โรงกลั่นก๊าซแอลพีจี โดยกำหนดเพดานที่ต้นทุนการผลิตจากโรงแยกก๊าซฯ 60 % บวกราคาส่งออกก๊าซแอลพีจี 40 % และราคาฐานที่ต้นทุนการผลิตจากโรงแยกก๊าซฯ ไว้เป็นเพาดานสูงสุด โดยให้ทยอยปรับสัดส่วนเพื่อลดปัญหาที่จะส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคในด้านราคาขายปลีกที่เพิ่มขึ้น ซึ่งหากราคาก๊าซแอลพีจีในตลาดโลกปรับลดลงมาก การปรับเปลี่ยนสัดส่วนสามารถทำได้เร็วขึ้น

โดยทางกบง.ได้กำหนดสูตรการปรับราคาก๊าซหุงต้มไว้ว่า ในช่วงในช่วงไตรมาสแรกของปี 2551 ก๊าซหุงต้มจะมีการขยับโดยอ้างอิงราคาในตลาดโลกขึ้นไปเป็น 5 % จากปัจจุบันไม่มีการอ้างอิง และเมื่อเข้าสู่ไตรมาสที่ 2 จะอ้างอิงราคาตลาดโลกเพิ่มเป็น 10 % และไตรมาสที่ 3 จะเพิ่มเป็น 20 % ไตรมาสที่ 4 เพิ่มเป็น 30 % และไตรมาสแรกของปี 2552 เพิ่มเป็น 40 % และอ้างอิงราคาในประเทศเพียง 60 % ซึ่งเป็นนโยบายที่นายปิยสวัสดิ์ ต้องการให้การลอยตัวราคาก๊าซหุงต้มเป็นไปตามกลไกตลาดที่แท้จริง

-ผู้บริโภครับภาระเพิ่มระยะยาว

ทั้งนี้ ที่ผ่านมารัฐบาลต้องนำเงินไปอุดหนุนราคาก๊าซ และกำหนดเพดานการจำหน่ายในประเทศเพียง 320 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ในขณะที่ราคาตลาดสูงกว่า 800 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ทำให้เกิดส่วนต่างค่อนข้างมาก ส่งผลผู้ผลิตก๊าซหุงต้มต้องแบกรับภาระในส่วนต่างนี้กว่ากิโลกรัมละ 10 บาท เมื่อมีการแก้ไขสูตรโครงสร้างราคาก๊าซหุงต้มใหม่ โดยการปรับราคาขายปลีกและขายส่งขึ้นไป 1.20 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้รัฐบาลหมดภาระการชดเชย และจึงได้กำหนดสูตรโครงสร้างราคาดังกล่าว เพื่อนำไปสู่การปล่อยลอยตัวราคาก๊าซหุงต้มอย่างเต็มรูปแบบ

สำหรับผลดีที่เกิดขึ้นจากสูตรโครงสร้างราคาใหม่นี้ จะเป็นตัวสะท้อนต้นทุนราคาก๊าซหุงต้มตามขั้นบันไดที่วางไว้ และบางช่วงอาจจะปรับตัวลดลงมา หากราคาในตลาดโลกปรับตัวลดลง แต่ผลเสียที่ตามมาผู้บริโภค จะได้รับผลกระทบจากราคาก๊าซหุงต้มที่ปรับตัวสูงขึ้นไปในระยะยาวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

จะเห็นได้จากการปรับราคาก๊าซหุงต้มครั้งนี้ ถือเป็นความโชคดีบนความทุกข์ของผู้บริโภคก็ว่าได้ เพราะก่อนหน้าช่วงต้นเดือนมกราคม 2551 มีการประเมินว่าราคาก๊าซหุงต้มจะปรับขึ้นไปถึงกิโลกรัมละ 1 บาท เนื่องจากสูตรที่ใช้คำนวณราคาก๊าซหุงต้ม มีการวิเคราะห์ว่าราคาก๊าซหุงต้มในเดือนกุมภาพันธ์ 2551 จะปรับตัวขึ้นไปแตะระดับ 900 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน เนื่องจากแนวโน้มราคาปรับมาอย่างต่อเนื่อง โดยเดือนธันวาคม 2550 อยู่ที่ 870 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน และเดือนมกราคม 2551 อยู่ที่ 872 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน

แต่เมื่อราคาในเดือนกุมภาพันธ์ 2251 มีการปรับลดลงมาที่ระดับ 802 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ประกอบกับค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นที่ระดับ 33.31 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ การคำนวณราคาก๊าซหุงต้มตามสูตรปรับขึ้นเพียง 0.20บาทต่อกิโลกรัม

อีกทั้ง การปรับราคาก๊าซหุงต้มขึ้นหรือลงนั้น จะต้องดำเนินการประกาศในทุกวันที่ 5 ของทุกเดือน แต่นายปิยสวัสดิ์ เห็นว่า เพื่อให้สอดคล้องกับการที่กรมการค้าภายในจะขอให้อนุมัติการปรับราคาก๊าซหุงต้มเพิ่มขึ้นอีก 3 บาทต่อถัง 15 กิโลกรัม ในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2551 นั้น เพื่อไม่ให้มีการประกาศราคาซ้ำซ้อนกัน จึงเลือกที่จะดำเนินการในวันที่ 30 กุมภาพันธ์นี้เป็นต้นไปแทน และจะใช้ราคาที่ประกาศใหม่นี้เป็นระยะเวลา 1 เดือน

-ยันก.พ.ราคาไม่ปรับเพิ่ม

โดยระหว่าง 1 เดือนนี้ ราคาขายส่งและขายปลีกก๊าซหุงต้ม จะไม่มีการประกาศราคาขึ้นลงเป็นรายวันตามการอ้างอิงราคาในตลาดโลก แต่หากราคาก๊าซหุงต้มในตลาดโลกปรับตัวขึ้นหรือปรับตัวลดลงทางกระทรวงพลังงาน จะนำมาตรการลดการเก็บเงินจากผู้ค้าเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง หากราคาก๊าซหุงต้มในตลาดโลกปรับตัวสูงขึ้นไป และหากราคาก๊าซหุงต้มในตลาดโลกปรับตัวลดลงมา ก็จะไปเพิ่มการจัดเก็บเงินเข้ากองทุนฯแทน จากปัจจุบันจัดเก็บอยู่ที่ 0.3033 บาทต่อกิโลกรัม เพื่อไม่ให้ราคาก๊าซหุงต้มมีการปรับตัวปล่อยครั้งจนเกินไป

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาจากสูตรโครงสร้างราคาก๊าซหุงต้มที่กบง.มีมติเห็นชอบไว้นั้น หลายคนคงจะเดาได้ว่าราคาก๊าซหุงต้มในประเทศจะต้องปรับขึ้นอีกอย่างแน่นอน เนื่องจากในช่วงไตรมาสแรกนี้ต้องอิงราคาในตลาดโลกถึง 5 % หรือ 10 % ในช่วงไตรมาสที่ 2 จากแต่เดิมไม่เคยใช้อ้างอิง

แต่จากการวิเคราะห์ของนักอุตสาหกรรมด้านพลังงานแล้ว มองว่าขณะนี้แนวโน้มของราคาก๊าซหุงต้มเวลานี้อยู่ในช่วงขาลงจากที่ประมาณการณ์ไว้ เนื่องจากมีความต้องการก๊าซหุงต้มลดลง แม้ว่าประเทศผู้ใช้รายใหญ่อย่างสาธารณรัฐประชาชนจีน จะประสบปัญหาความหนาวเย็นกว่าทุกปี ก็ไม่ได้ทำให้เป็นตัวฉุดการใช้ก๊าซหุงต้มเพิ่มขึ้นต่อย่างใด

อีกทั้ง หากมองย้อนกลับไป2-3 ปีที่ผ่านมา แนวโน้มความต้องการของการใช้ก๊าซหุงต้ม ในเวลานี้เป็นช่วงที่ราคาก๊าซหุงต้มจะปรับตัวลดลงไปจนถึงช่วงกลางปี หากไม่มีเหตุการณ์ที่ผิดปกติเหมือนช่วงปีก่อนที่ราคาผิดปกติค่อนข้างมาก

-จับตาราคาแอลพีจีปรับตัวลดลง

ดังนั้น ในเดือนมีนาคม ราคาก๊าซหุงต้มจะปรับเพิ่มขึ้นอีกหรือไม่นั้น ต้องขึ้นกับราคาก๊าซหุงต้มในตลาดโลกจะปรับตัวเป็นอย่างไร และนอกจากนี้จะต้องดูอัตราแลกเปลี่ยนค่าเงินบาท ราคาก๊าซธรรมชาติที่นำมาใช้ผลิตแอลพีจี ซึ่งหากราคาก๊าซหุงต้มมีแนวโน้ม อ่อนตัวลงในระดับที่ต่ำกว่า 800 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ก็คงจะได้เห็นราคาก๊าซหุงต้มในระเทศมีการปรับตัวลดลงบ้าง

และหากราคาก๊าซหุงต้มในเดือนมีนาคมสวิงตัวกลับมาที่ระดับ 800 ดอลลาร์สหรัฐต่อตันขึ้นไป ก็อาจจะได้เห็นการปรับราคาก๊าซหุงต้มขึ้นไปได้ เนื่องจากสูตรการปรับราคานี้นายปิยสวัสดิ์ ต้องการให้เห็นราคาก๊าซหุงต้มขึ้นลงเหมือนกับราคาน้ำมันอย่างน้อยเดือนละครั้งก็ยังดีกว่าที่จะไม่มีการปรับราคาขึ้นลงสะท้อนต้นทุนที่เป็นจริงเลย

ส่วนผลกระทบที่ตามมาจากการปรับราคาก๊าซหุงต้มในแต่ละครั้งนี้ อาจจะไม่มีผลกระทบเหมือนกับที่ดำเนินการไปก่อนหน้านี้ ที่ปรับขึ้นไป 1.20 บาทต่อกิโลกรัม ที่ส่งผลกระทบต่อจิตวิทยาโดยตรง ที่พ่อค้าแม่ค้าใช้ช่วงจังหวะนี้อ้างเป็นเหตุผลของการปรับราคาอาหารสำเร็จรูปขึ้นไปถึงจานละ 5 บาท ทั้งที่ความเป็นจริงแล้ว มีผลกระทบเพียง 4 สตางค์ต่อจานเท่านั้นก็ตาม

ในขณะที่รถแท็กซี่ ซึ่งใช้แอลพีจีอยู่เวลานี้ อาจจะกระทบเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย หลังจากได้รับผลกระทบก่อนหน้านี้ที่ระดับ 24 บาทต่อการวิ่งหนึ่งกะ

แต่ผลที่ได้คือ เมื่อผู้บริโภคเห็นว่าราคาก๊าซหุงต้มมีการปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น หลังจากที่รัฐบาลได้อุดหนุนมานาน จะช่วยให้เกิดการใช้อย่างประหยัด และผู้ใช้รถยนต์ที่หันจะหนีน้ำมันราคาแพงมาเปลี่ยนเป็นใช้ก๊าซแอลพีจี จะได้ยั่งคิดว่านับวันราคาก๊าซแอลพีจีมีแต่สูงขึ้นไป ในขณะที่ราคาก๊าซเอ็นจีวียังคงที่ระดับ 8.50 บาทต่อลิตร หากลดการใช้กก๊าซแอลพีจีลงได้มากเท่าไร ประเทศก็จะได้นำก๊าซแอลพีจีนี้ไปสร้างมูลค่าในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีได้เพิ่มขึ้น และยังเหลือเพื่อการส่งออกที่มีมูลค่าสูงกว่านำมาเผาเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง

-ทิ้งปมรัฐบาลใหม่ตัดสินใจ

ส่วนการจะปรับโครงสร้างสูตรราคาก๊าซหุงต้มใหม่หรือไม่นั้น คงต้องขึ้นกับการตัดสินใจของรัฐบาลใหม่ว่าจะเห็นด้วยหรือไม่นั้น เพราะเป็นเรื่องระดับนโยบายที่รัฐบาลจะต้องพิจารณาอย่างรอบครอบ เพราะหากยึดนโยบายของนายปิยสวัสดิ์ที่ทำอยู่นี้ ก็จะช่วยรัฐลดการอุดหนุนราคาก๊าซหุงต้ม ไม่ต้องกลับไปสู่การชดเชย หรือหากพอใจราคาก๊าซหุงต้มที่ระดับนี้ ก็สามารถนำเรื่องเข้ากบง.เพื่อพิจารณาใหม่ได้ โดยให้อิงราคาตลาดโลกเพียง 5 % และมีเงินอุดหนุนราคาก๊าซหุงต้มให้กับผู้ประกอบการบางส่วนก็สามารถทำได้ ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของรัฐบาลว่าจะเลือกวิธีไหนว่าเหมาะสมที่สุดในสถานการณ์ปัจจุบันนี้

"ผมต้องการให้ราคาพลังงานสะท้อนต้นทุนที่เป็นจริงมากที่สุด"

นายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์