Thai Energy News

นโยบายพลังงาน 'ปิยสวัสดิ์' ให้ความสำคัญบริหารจัดการพลังงานเพื่อความมั่นคงเป็นหลัก

ที่มา : หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ
วันที่ : 20/11/2549

พลังงานถือว่ามีบทบาทสำคัญอันเป็นรากฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ รวมถึงความเป็นอยู่ของประชาชน ดังนั้น รัฐบาลที่เข้ามาบริหารประเทศในทุกยุคทุกสมัย จะให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการพลังงานเพื่อให้เกิดความมั่นคงเป็นหลัก เพื่อให้มีพลังงานเพียงพอใช้อย่างไม่ขาดแคลน เมื่อมีการเปลี่ยนรัฐบาลใหม่ จึงทำให้นโยบายเก่าๆ ต้องพับลงไปตามด้วย มารัฐบาลชุดนี้มีนายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ได้ให้นโยบายในการบริหารงานด้านพลังงานไว้อย่างน่าสนใจ

นโยบายของรัฐบาลชุดนี้แตกต่างกับชุดก่อนอย่างไร

นโยบายด้านพลังงานของรัฐบาลชุดนี้แตกต่างจากรัฐบาลชุดก่อน ในด้านแนวความคิดที่มีความแตกต่างกันในเรื่องของกลไกตลาด และการส่งเสริมการแข่งขัน ที่จะปล่อยให้ราคาสะท้อนต้นทุนที่แท้จริง ไม่ว่าจะเป็น ไฟฟ้า น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งการเข้าไปแทรกแซงราคาน้ำมันของรัฐบาลชุดที่แล้วโดยผ่านหน่วยงานของรัฐ ทำให้เป็นผลเสียต่อกลไกด้านราคาและการแข่งขัน ทำให้ผู้ประกอบการรายย่อยที่ส่วนใหญ่เป็นของคนไทยต้องปิดกิจการไปมาก

ประกอบกับรัฐบาลชุดที่แล้วไม่มีการตั้งองค์กรกำกับดูแลอิสระในกิจการที่มีการผูกขาดโดยธรรมชาติอย่างไฟฟ้าและก๊าซธรรมชาติขึ้นมา แต่รัฐบาลชุดนี้ จะมีการผลักดันการตั้งองค์กรอิสระขึ้นมาดูแล เพื่อเป็นการวางรากฐานของการพัฒนากิจการไฟฟ้าและก๊าซธรรมชาติในระยะยาว ไม่ว่าจะมีการแปรรูปการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) ก็ตาม

เรื่องอื่นๆ ที่คิดว่าจะต้องดำเนินการเพิ่มขึ้นมา

ส่วนการปฏิบัติที่มีความแตกต่างกันคือ นโยบายที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งจะต้องเร่งนโยบายที่มีผลอย่างแท้จริงในการประหยัดพลังงานในระยะยาว เช่น การกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำของอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า การกำหนดประสิทธิภาพการใช้พลังงานในอาคารใหม่ทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ การจัดทำฉลากประสิทธิภาพของเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ รวมถึงการดึงหน่วยงานที่ทำงานด้านการจัดการด้านการใช้ไฟฟ้าหรือดีเอสเอ็มมาตั้งเป็นองค์กรมหาชนด้วย

ขณะที่การส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียน แนวทางปฏิบัติอาจจะแตกต่างกัน โดยจะต้องดูพลังงานหมุนเวียนที่เหมาะสมกับประเทศไทย ไม่ใช่พลังงานหมุนเวียนที่เหมาะสมกับประเทศเยอรมัน หรือญี่ปุ่น ดังนั้น ควรจะเน้นในสิ่งที่มีอยู่แล้วในประเทศ เช่น น้ำเสีย ขยะ วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับนโยบายเศรษฐกิจพอเพียงของรัฐบาลชุดนี้

องค์กรกำกับอิสระจะเสร็จทันรัฐบาลชุดนี้หรือไม่

การตั้งองค์กรกำกับดูแลกิจการที่ผูกขาดนั้น มีความจำเป็นที่รัฐบาลชุดนี้จะผลักดันออกมาให้เสร็จภายใน 1 ปี โดยจะมีการนำร่าง พ.ร.บ.ประกอบกิจการไฟฟ้า เดิมที่มีอยู่ไปปรับปรุง เป็นพ.ร.บ.ประกอบกิจการไฟฟ้าและก๊าซธรรมชาติขึ้นมา และมีการตั้งองค์กรอิสระขึ้นมาดูแล โดยอยู่ภายใต้นโยบายของรัฐบาล ที่มีความอิสระในการดำเนินกิจการในการกำกับดูแลที่มีกฎหมายรองรับที่จะบังคับหน่วยงานของรัฐและเอกชนได้

แต่ในช่วงนี้จะให้กระทรวงพลังงานกำกับดูแลต่อไปก่อน เพื่อจะได้เร่งผลักดันเรื่องต่างๆ ที่ยังค้างอยู่ แต่ถ้ามีกฎหมายออกมาเมื่อใด อำนาจการตัดสินใจจะต้องโอนไปที่องค์กรอิสระ

ส่วนกรณีของก๊าซธรรมชาตินั้น จะต้องมีการตั้งคณะกรรมการกำกับชั่วคราวขึ้นมาดูก่อน เพื่อโอนอำนาจรัฐที่ยังมีเหลืออยู่ ในบริษัท ปตท.จำกัด(มหาชน) ออกมาให้เร็วที่สุด

นโยบายการจัดหาพลังงานจะเป็นอย่างไร

จะมีเรื่องของการแก้ไขพ.ร.บ.ปิโตรเลียม ซึ่งจะเป็นกฎหมายฉบับแรกที่มีการเสนอเข้าสู่สภานิติบัญญัติ เพื่อให้การดำเนินงานในเรื่องขุดเจาะสำรวจและการให้สัมปทานกับผู้ประกอบการที่เข้ามายื่นขอสำหรับขุดเจาะปิโตรเลียม มีความคล่องตัวมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นการดึงดูดนักลงทุนให้เข้ามาลงทุน

ส่วนการจัดหาก๊าซธรรมชาติ คงยังต้องหาก๊าซฯจากแหล่งต่างๆ ต่อไป เพราะข้อจำกัดในการนำพลังงานทางเลือกอื่นๆ มาใช้ โดยเฉพาะถ่านหินที่ยังติดปัญหาการหาสถานที่ก่อสร้างและการยอมรับจากประชาชน ถึงแม้จะมีเทคโนโลยีที่ทำให้ถ่านหินสะอาดก็ตาม ซึ่งขณะนี้เรานำเข้าก๊าซฯจากต่างประเทศ 25 % ของการใช้ ต่อไปอนาคตจะมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการต่อท่อก๊าซฯมาจากอินโดนีเซีย และการนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจีจากอิหร่าน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่จะเป็นจุดเริ่มต้นของทางเลือกหลากหลาย

กำลังการผลิตไฟฟ้าในอนาคตจะมาจากเชื้อเพลิงใด

ขณะนี้แผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าหรือพีดีพีนั้น ยังไม่มีความชัดเจนว่าจะเอาอย่างไร ซึ่งไม่มีใครบอกได้ว่าในอนาคตจะต้องใช้ก๊าซธรรมชาติและถ่านหินผลิตไฟฟ้าในสัดส่วนที่เท่าใด การที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) วางแผนว่าจะผลิตไฟฟ้าจากก๊าซฯ 40 % ถ่านหิน 40 % และนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน 20 % นั้นเป็นแค่เพียงตุ๊กตาที่ตั้งไว้ แต่จะเป็นไปได้หรือไม่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ไม่ว่าการยอมจากประชาชน ราคาต้นทุนในการก่อสร้างโรงไฟฟ้า การหาสถานที่ตั้งโรงไฟฟ้า หรือาจจะมีทางเลือกอื่นๆ ซึ่งการวางแผนไม่สำคัญเท่ากับขบวนที่นำไปสู่การตัดสินใจที่ต้องเปิดกว้างให้ประชาชนที่มีส่วนได้เสียเขามามีส่วนร่วมมากขึ้นในการช่วยเสนอทางเลือกต่างๆ

ที่สำคัญการประหยัดพลังงาน และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นมาตรการที่สำคัญที่สุด เราได้ทำอะไรต่างๆ เพียงพอหรือยัง และหลังจากนั้นค่อนมาดูทางเลือกต่างๆ ดูข้อดีข้อเสีย ดูทางด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคม ให้ประชาชนมีส่วนร่วมว่าจะเอาโรงไฟฟ้าประเภทไหน ถ้าไม่เอาถ่านหิน จะต้องมีทางเลือกได้

ทั้งนี้ การเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน ทางกระทรวงพลังงานจะเริ่มดำเนินการตั้งแต่ปลายเดือนพฤศจิกายนนี้เป็นต้นไป และจะให้ได้ข้อสรุปภายใน 2-3 เดือน

การเปิดประมูลไอพีพีจะเป็นไปตามกำหนดเดิมหรือไม่

การเปิดประมูลก่อสร้างโรงไฟฟ้าไอพีพี จะประกาศในช่วงเดือนมีนาคม 2550 เหมือนเดิม สิ่งที่ต้องการนั้น กำลังการผลิตใหม่ที่เพิ่มขึ้นนี้ จะต้องมีต้นทุนต่ำสุดภายใต้เงื่อนไขการยอมรับของประชาชน และเงื่อนไขด้านสิ่งแวดล้อม เราไม่ต้องการค่าไฟฟ้าแพง ไม่ว่าจะเป็นการผลิตของไอพีพีหรือของกฟผ.สิ่งที่จะนำมาพิจารณา

ประเด็นแรก คือเรื่องของราคา ซึ่งการประมูลไอพีพีครั้งก่อนเมื่อ 10 ปีที่แล้ว มีการจัดหาสถานที่ก่อสร้างโรงไฟฟ้าใหม่หลายแห่ง การประมูลรอบนี้น่าจะใช้ประโยชน์จากโรงไฟฟ้าเหล่านั้นได้จากพื้นที่ของกฟผ.และไอพีพีที่สามารถขยายเพิ่มได้ ซึ่งจะทำให้ได้ค่าไฟฟ้าที่ต่ำสุด เป็นประโยชน์ต่อประชาชนมากที่สุด

ขณะที่โรงไฟฟ้าใหม่ต้องอยู่ระหว่างการหาสถานที่ก่อสร้างนั้น คงเข้ามาแข่งขันได้ลำบากภายใต้เงื่อนไขนี้ แต่คิดว่าจะเข้ามาได้หลังจากปี 2558 ไปแล้ว

นโยบายอาร์พีเอสจะเป็นอย่างไร

การกำหนดให้โรงไฟฟ้าใหม่จะต้องผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน 5 % ของกำลังการผลิตหรืออาร์พีเอสนั้น จะยังกำหนดเป้าหมายที่ 5 % ต่อไป แต่โรงไฟฟ้าใหม่ไม่จำเป็นต้องไปจัดหา ซึ่งจะเปิดกว้างให้เอกชนที่มีความสนใจลงทุนแทน โดยผ่านระเบียบการรับซื้อไฟฟ้าขนาดเล็กมากหรือวีเอสพีพีที่มีการขยายรับซื้อเพิ่มเป็น 10 เมกะวัตต์ รวมถึงการเปิดรับซื้อไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าระบบโคเจนเนอเรชั่นด้วย ซึ่งระเบียบการรับซื้อไฟฟ้าจากวีเอสพีพีนั้นคาดว่าจะประกาศออกมาได้ในเร็วๆนี้ โดยจะเพิ่มเงินสนับสนุนค่าไฟฟ้า ที่สูงกว่าการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิสให้ เช่น จากชีวมวลอยู่ที่ 30 สตางค์ต่อหน่วยเป็นต้น เพื่อเพิ่มแรงจูงใจ

พลังงานทดแทนในรูปของน้ำมันจะเป็นอย่างไร

การประกาศยกเลิกใช้น้ำมันเบนซิน ออกเทน 95 ยังกำหนดระยะเวลาที่ไม่แน่นอน เพราะเวลานี้กำลังการผลิตเอธานอลไม่เพียงพอ และรถยนต์บ้างส่วนไม่สามารถใช้ได้ ประกอบกับอำนาจต่อรองราคาของผู้ผลิตมีสูง ทำให้เอธานอลมีราคาแพงที่ลิตรละ 25 บาท เมื่อเทียบกับราคาตลาดโลกอยู่ที่ 20 บาทต่อลิตร ดังนั้น จึงจำเป็นต้องรอโรงงานผลิตเอธานอลเกิดขึ้นจำนวนมากก่อน เพื่อให้เกิดการแข่งขันด้านราคา

ส่วนไบโอดีเซลนั้น เป้าหมายเดิมวางไว้ว่าจะผลิตให้ได้ 8.5 ล้านลิตรต่อวันในปี 2555 นั้น คงต้องมีการปรับแผนใหม่ เป็นการตั้งเป้าหมายไว้ลอยๆ เพราะประเทศมีพื้นที่ปลูกปาล์มจำกัด จึงมองว่าไม่มีมาตรการรองรับที่ชัดเจนในการส่งเสริมการใช้ไบโอดีเซล ซึ่งจะต้องมาดูกันใหม่ว่าจะส่งเสริมการใช้ไบโอดีเซลได้อย่างไร

สำหรับการส่งเสริมการใช้ก๊าซเอ็นจีวี เป็นมาตรการที่ดี ที่จะส่งเสริมต่อไป แต่อาจจะเข้าไปดูโครงสร้างราคาใหม่ เนื่องจากก๊าซเอ็นจีวีไม่เสียภาษีและไม่ได้เก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมัน ส่วนการยกเลิกก๊าซหุงต้มนั้น จะพิจารณาช่วงระยะเวลาที่เหมาะสมต่อไป

BACK