ทราบข่าวเรื่องการค้นพบภูเขาไฟใต้น้ำบริเวณทะเลอันดามัน ที่จะเป็นแหล่งพลังงานให้ประเทศได้ ไม่ทราบว่าข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร

ตอบ

สัปดาห์ที่ผ่านมามีเหตุการณ์ที่น่าสนใจ การค้นพบ "ภูเขาไฟใต้น้ำ" ในทะเลฝั่งอันดามัน ซึ่งพบห่างจากเกาะภูเก็ต ประมาณ 200 กิโลเมตร และมีการสันนิษฐานว่าจะเป็นแหล่งปิโตรเลียมที่สำคัญ ตลอดจนข้อสงสัยว่าภูเขาไฟใต้น้ำหากระเบิดขึ้นจะทำให้เกิดสึนามิรอบสองหรือไม่

ข้อมูลจากกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน และกรมทรัพยากรธรณี ในการสำรวจและการออกสัมปทานสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในทะเลอันดามัน พบว่า การเปิดให้ยื่นขอสัมปทานปิโตรเลียมในพื้นที่ทะเลอันดามันที่ผ่านมา จำนวน 7 ครั้ง แบ่งเป็นแปลงสัมปทานน้ำลึก (น้ำลึกเกิน 200 เมตร) จำนวน 5 ครั้ง และสัมปทานในบริเวณน้ำตื้น จำนวน 2 ครั้ง รวมระยะทางมากกว่า 20,000 กิโลเมตร และมีการเจาะสำรวจรวม 19 หลุม พบร่องรอยของก๊าซธรรมชาติ และน้ำมันดิบ ในบริเวณสัมปทานน้ำลึก แต่การค้นพบนั้นไม่สามารถนำมาผลิตเป็นเชื้อเพลิงในเชิงพาณิชย์ได้ เพราะมีแหล่งปิโตรเลียมน้อยมาก

กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ ยืนยันว่า การเปิดแปลงสัมปทานและสำรวจแหล่งปิโตรเลียมฝั่งทะเลอันดามันตั้งแต่ปี 2514 ถึงปัจจุบัน ไม่เคยพบภูเขาไฟใต้น้ำในประเทศ แต่สิ่งที่พบ คือ ภูเขาโคลน หรือที่เราเรียกว่า Mud Volcano

Mud Volcano คือ ภูเขาโคลน ปกติจะมีได้ทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ เป็นโครงสร้างที่เกิดขึ้นแบบไม่ถาวรทั้งบนบกและในทะเล ซึ่งอาจเกิดจากการเคลื่อนที่ของเปลือกโลก/รอยแตก หรือการกดทับของพื้นดิน จนทำให้ชั้นโคลนใต้ดินเกิดดันตัวขึ้นมาเป็นภูเขา

ตัวอย่างของ Mud Volcano ที่เคยเกิดขึ้น เช่น อุทยานแห่งชาติ Yellowstone ประเทศสหรัฐอเมริกา เกิดการดันตัวขึ้นของก๊าซใต้ผิวดิน ซึ่งอาจเป็นก๊าซไฮโดรคาร์บอน หรือคาร์บอนไดออกไซด์ และภูเขาโคลนขนาดใหญ่ที่พบในทะเล Caspian มีขนาดกว้างถึง 1 กิโลเมตร และความสูงมากกว่าร้อยเมตร พบก๊าซใต้ผิวดินที่พ่นออกมาและติดไฟได้

ส่วนภูเขาโคลนที่พบในประเทศไทยทางฝั่งทะเลอันดามัน ห่างจากเกาะภูเก็ต ประมาณ 200 กิโลเมตร มีความกว้างประมาณ 700-800 เมตร สูงประมาณ 100 เมตร จัดว่าเป็น Mud Volcano ที่เกิดจากการเคลื่อนตัวของโครงสร้างรอยเลื่อน (Fault Activation) และการเคลื่อนที่ของชั้นตะกอนอุ้มน้ำ (Shale Diapir) ที่คล้ายกับของไหล (act like fluid) และมีตำแหน่งอยู่ในบริเวณที่มีชั้นตะกอนไม่หนามาก และรองรับด้วยชั้นหินฐานของแนวสันเมอร์กุย (Mergui Ridge) ซึ่งในบริเวณนี้มีโอกาสน้อยมากที่จะพบแหล่งปิโตรเลียม

แต่บริเวณที่มีศักยภาพและคาดว่าจะพบแหล่งปิโตรเลียมจำนวนมากจะอยู่บริเวณอ่าวเมาตะมะ เขตน้ำลึก ซึ่งบริเวณนี้ยังพบว่ามี Mud Volcano เกิดขึ้น และปัจจุบัน กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ ได้เปิดแปลงสัมปทานใหม่ในแหล่งอันดามันอีก 6 แปลง แบ่งเป็น แหล่งน้ำตื้น 3 แปลง และแหล่งน้ำลึก 3 แปลง โดยอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการปิโตรเลียม ก่อนเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน และเสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป

จึงเป็นการยืนยันได้ว่า ประเทศไทยทั้งในอดีตและปัจจุบันไม่ได้มีภูเขาไฟใต้ทะเลแต่อย่างใด สิ่งที่พบเป็นเพียงภูเขาโคลนใต้ทะเล อนาคตเมื่อเปิดให้มีสัมปทานการสำรวจแหล่งปิโตรเลียม จึงคาดว่าจะทำให้ค้นพบแหล่งปิโตรเลียมแห่งใหม่ในทะเลอันดามัน และจะเป็นการสร้างความมั่นคงด้านพลังงานให้กับประเทศไทยได้อย่างยั่งยืนต่อไป

........................................

สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.)
เบอร์ติดต่อ 0-2612-1555 ต่อ 503
ตู้ ปณ. 55, ปณฝ. งามวงศ์วาน กทม. 11001